VPN Nedir? Ne İşe Yarar?

VPN nedir? VPN ne işe yarar?
VPN nedir? VPN ne işe yarar?

VPN nedir? Ne işe yarar? IP adres değiştirme veya yasaklı sitelere giriş programı olarak bilinen VPN programları ile neler yapılabilir?

Son yıllarda küresel boyutta erişim engellerinde artış yaşandı. Kişisel internet kullanıcıları internetteki sanal sınırları aşarak daha çok içeriğe ulaşmak istemeye başladı. Buna ek olarak, bireyler çevrimiçi gizlilik ve güvenliklerini sağlamak amacıyla VPN programlarına yönelmiştir. VPN kullanımı son yıllarda büyük artış göstermiştir.

VPN Nedir?

VPN (Sanal Özel Ağ) nedir? VPN’in açılımı Virtual Private Network, yani Sanal Özel Ağdır. İkiden fazla cihaz arasında tünelleme protokolleri ile sanal özel ağ oluşturulur.

VPN, 1996 yılında Microsoft bünyesinde iki cihaz arasında Noktadan Noktaya Tünelleme Protokolü (PPTP) ile sanal özel ağ oluşturulması sonucu ortaya çıkmıştır. VPN öncesinde fiziki olarak birbirine uzak olan ofisler leased line adı verilen fiziki kiralık hatlar ile ofisleri arasında özel iletişim ağları oluşturabiliyordu. VPN sayesinde bu tamamen sanal olarak gerçekleştirilebiliyor.

Covid-19 döneminde bireylerin evden güvenli bir şekilde çalışmalarını sağlayan da VPN teknolojisidir. Home-office çalışanlar bilgisayarları üzerinden VPN ile şirket sunucularına bağlanırlar.

VPN ikiden fazla cihaz arasında tünelleme protokolleri ile sanal özel ağ oluşturur.
VPN ikiden fazla cihaz arasında tünelleme protokolleri ile sanal özel ağ oluşturur.

VPN Ne İşe Yarar?

VPN programları kuruldukları cihazların internet protokol (IP) adresini gizlerler. VPN kullanılan cihazların IP adresi VPN sunucusunun IP adresi ile maskelenir.

IP Adresi Değiştirme – Gizlilik

İnternet servis sağlayıcıları (İSS) sunduğu servise bağlanan her cihaza bir IP adresi atar. Akıllı televizyon, oyun konsolu, bilgisayar, tablet veya akıllı telefon gibi çevrimiçi olan her cihazın bir IP adresi vardır. IP adresi bilgisi cihazların internet ile paylaştıkları veri paketlerinin her birinin başlığında bulunur. IP adresi cihazın fiziki konumunu belli eder. VPN programları IP adresi bilgisinin internet ile paylaşımını engeller.

IP adresi VPN programı ile dünyanın herhangi bir konumundan alınabilir. IP bazlı gerçekleştirilen erişim engelleri değişen IP adresi ile aşılır. Gerçek fiziki konumda mevcut olmayan sanal içeriklere bulunduğu konumdan internete bağlanılarak erişilebilir. Örneğin, Netflix ABD içerikleri ABD sunucusu üzerinden internete bağlanılarak izlenebilir.

VPN, kötü amaçlı yazılımlara karşı sizi korur
VPN, kötü amaçlı yazılımlara karşı sizi korur

Veri Paketi Şifreleme – Güvenlik

VPN programları veri paketlerini şifreler. Veri paketlerinin içeriğinin İSS, ağ operatörü ve başka üçüncü partiler tarafından izlenmesi bu şifreleme ile engellenir.

İSS’ler IP adresleri üzerinden cihazların her çevrimiçi hareketini takip ederler. Otel, kafe, havaalanı, okul gibi yerlerde sunulan Wi-Fi ağlarının operatörleri cihazların çevrimiçi aktivitelerini görebilirler. Siber saldırganlar şifresiz olan Wi-Fi ağlarındaki veri paketi akışını deşifre edebilirler. VPN programları ağ üzerinden çevrimiçi aktivitelerin izlenmesini şifreleme ile engellerler.

VPN programı ile oluşturulan sanal ağa giren her veri paketi şifrelendiği gibi kimliği de doğrulanır. Bu sanal ağdan çıkan veri paketlerinin şifreleri çözülür fakat IP adresleri artık VPN sunucusunun IP adresini taşır.

VPN Programları Güvenli Midir?

Ücretsiz VPN programları kullanıcı veri ve bilgilerini sunucularında kaydediyor olabilir. Bu kaydedilen veri ve bilgiler üçüncü partiler ile paylaşılıyor olabilir. Ücretsiz VPN programlarında DNS sızıntısı yaşanabilir ve fiziki konum ortaya çıkabilir.

Güvenilir bir VPN programı kullanıcı çevrimiçi aktivitelerini sunucularında kaydetmez. VPN programında kill-switch özelliği, ayrık tünelleme, güçlü şifreleme, iyi sunucu teknolojisi ve müşteri hizmeti aranmalıdır.

Güvenilir bir VPN programı kullanıcı çevrimiçi aktivitelerini sunucularında kaydetmez.
Güvenilir bir VPN programı kullanıcı çevrimiçi aktivitelerini sunucularında kaydetmez.

Popüler VPN şirketlerinden biri olan ExpressVPN, ücretsiz uygulamalarda uygulama geliştiricilerinin finansal kazanç için kullanıcı verilerini üçüncü partiler ile paylaşabileceğini belirtiyor.

Sadece ücretsiz VPN programları değil ücretsiz olan herhangi bir program kullanıcı verilerini kaydediyor olabilir. Ücretsiz antivirüs, VPN, güvenlik duvarı, hafıza temizleme programı gibi programlar kullanılmamalıdır.